3 min czytania
Opisujemy ważne dla debaty publicznej tematy dotyczące polityki, fact-checkingu, dezinformacji i propagandy.
3 min czytania
Jak walczyć z dezinformacją klimatyczną? #ClimateFactsMatter
Klimat Nie daj się nabrać na fake newsy dotyczące zmiany klimatu. Ruszyła kampania Komisji Europejskiej #ClimateFactsMatter
Fot. Pexels / Modyfikacje: Demagog
Jak walczyć z dezinformacją klimatyczną? #ClimateFactsMatter
Nie daj się nabrać na fake newsy dotyczące zmiany klimatu. Ruszyła kampania Komisji Europejskiej #ClimateFactsMatter
Według badania z 2025 roku 49 proc. obywateli UE ma trudności z rozróżnianiem wiarygodnych informacji na temat zmiany klimatu w mediach społecznościowych od dezinformacji. Z kolei 52 proc. respondentów stwierdziło, że tradycyjne media w ich kraju nie przekazują jasnych informacji na temat zmiany klimatu, w tym jej przyczyn i skutków.
Wyświetl ten post na Instagramie
W odpowiedzi na ten problem Dyrekcja Generalna ds. Działań na Rzecz Klimatu Komisji Europejskiej zainicjowała kampanię #ClimateFactsMatter przeprowadzoną z udziałem ekspertów z Europejskiego Obserwatorium Mediów (EDMO) i EU DisinfoLab.
W ramach kampanii przygotowano szereg materiałów edukacyjnych, narzędzi do wykrywania dezinformacji i podręcznik pomagający identyfikować narracje wprowadzające w błąd i reagować na nie.
Dlaczego klimat jest częstym tematem manipulacji?
Dezinformacja klimatyczna to celowe rozpowszechnianie fałszywych lub wprowadzających w błąd informacji na temat zmiany klimatu (np. 1, 2) i działań na rzecz klimatu.
„Manipulacje, półprawdy i fałszywe narracje są używane do mobilizowania poparcia wyborczego, zwiększania zaangażowania w mediach społecznościowych i potęgowania chaosu informacyjnego. Dotyczy to między innymi narracji wokół węgla (1, 2, 3), bezpieczeństwa energetycznego (1, 2) czy twierdzenia, że polityka klimatyczna jest »narzucana z zewnątrz
« (1, 2). W tym ujęciu dezinformacja nie tylko wprost zaprzecza faktom naukowym, ale i skutecznie podważa poczucie sprawczości i osłabia postrzeganą pilność działania”.
Na dezinformację klimatyczną mają również wpływ siły zewnętrzne. Rosja wykorzystuje dezinformację, aby wzmacniać strach przed transformacją energetyczną i zniechęcać do inwestowania w odnawialne źródła energii (1, 2, 3). Takie działania mają na celu utrzymanie zależności energetycznej i opóźnianie zmian, które mogłyby osłabić rosyjskie wpływy.
Jak rozpoznać dezinformację klimatyczną i nie dać się na nią nabrać?
Główne hasło kampanii #ClimateFactsMatter brzmi: „Be aware, be prepared, be informed”.
Wyświetl ten post na Instagramie
Pod tymi hasłami kryją się trzy wskazówki:
- Bądź świadomy, że dezinformacja klimatyczna istnieje.
Zmiana klimatu jest faktem (1, 2, 3). Spowodowała ją działalność człowieka, głównie emisja gazów cieplarnianych (1, 2). Nie ma jednego prostego sposobu rozwiązania tego problemu – obietnica natychmiastowego efektu może być fake newsem.
- Przygotuj się do weryfikacji informacji.
Myśl krytycznie, o tym, co czytasz. Poznawaj nowe narzędzia i sprawdzaj źródła. Szczególnie uważaj na emocjonalne przekazy, odwoływanie się do wybiórczych danych, powoływanie się na fałszywych ekspertów oraz deepfaki stworzone przez AI.
- Sprawdzaj fakty o działaniach na rzecz klimatu.
Dezinformacja klimatyczna próbuje podważyć słuszność takich akcji jak kampania #ClimateFactsMatter. Najlepiej czerpać informacje na ich temat z oficjalnych stron organizacji.
Zapoznaj się z resztą wskazówek dostępnych na oficjalnej stronie kampanii #ClimateFactsMatter. Informacje o zmianie klimatu warto czerpać z wiarygodnych źródeł (np. 1, 2, 3, 4).
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ekologia 
